طلوع دگرباره ”دنیا“



از انتشار نخستین شماره مجله ”دنیا“، به همت زنده یاد دکتر تقی ارانی، در اول بهمن ماه 1312، با تیراژ هزار نسخه در تهران، هفتاد و چهار سال می گذرد. مجله ”دنیا“ در این هفت دهه شش دوره گوناگون را پشت سر گذاشته است و با وجود همه تلاش های مرتجعان توانسته است به عنوان یکی از پیشرو ترین مجلات تاریخ معاصر میهن ما نقش مهمی در روشنگری نسل های گوناگونی از آزادی خواهان و انقلابیون ایفاء کند. دکتر تقی ارانی در سرمقاله نخستین شماره ”دنیا“ نوشت: ”دنیا در مسایل علمی، صنعتی، اجتماعی و هنری (صنایع ظریفه) از نظر اصول مادی بحث می نماید و این اصل رٌل تاریخی آن را واضح می کند....“ این تلاش همچنان تا به امروز ادامه یافته است.
نخستین دوره فعالیت پر ارزش ”دنیا“ و نویسندگان آن چندان دوامی نیاورد و مجله ”دنیا“، در سال 1314، به دستور رضا شاه به محاق تعطیل افتاد و شماری از نویسندگان و دست اندرکاران آن به محکمه استبداد و زندان رضا شاه کشانده شدند و دکتر تقی ارانی در زندان به شهادت رسید. انتشار دوباره ”دنیا“ پس از توقیف آن در سال 1314 در بیش از دو دهه بعد امکان پذیر شد. در پی شکست جنبش آزادی خواهانه مردم ایران و پیروزی کودتای امپریالیستی 28 مرداد و دستگیری و مهاجرت شمار کثیری از توده ای ها بود که مجله ”دنیا“، به یادبود خاطره دکتر ارانی، به عنوان ”ارگان سیاسی و تئوریک کمیته مرکزی حزب توده ایران“ کار خود را به شکل فصل نامه آغاز کرد.
این دوران انتشار ”دنیا“ از طولانی ترین دوره های آن است و تا سال 1353، یعنی آستانه اوج گیری جنبش ضد استبدادی توده ها بر ضد رژیم شاه ادامه یافت. در آن سال ها حزب، با توجه به رشد جنبش مردمی، تصمیم گرفت تا انتشار مجله ”دنیا“ را به صورت ماهیانه درآورد و دوره سوم ”دنیا“ با شعار ”ضرورت سرنگونی رژیم ضد ملی و ضد دموکراتیک شاه“ به استقبال انقلاب بهمن 1357 شتافت. پیروزی انقلاب بهمن راه گشای انتشار علنی دوره چهارم مجله ”دنیا“ در شرایط نوین کشور بود.
چهارمین دوره انتشار ”دنیا“ توانست نقش اساسی یی در روشنگری و آشنایی نسل جوان انقلاب، با مفاهیم فلسفی، اجتماعی، اقتصادی، اصول مبارزه انقلابی، برخورد ماتریالیستی -دیالکتیکی با تاریخ و در مجموع آشنا کردن آنان با اندیشه های دوران ساز مارکسیسم و لنینیسم ایفا کند.
در پی یورش خونین رژیم ولایت فقیه به حزب توده ایران، نویسندگان و دست اندرکاران ”دنیا“ بار دیگر، همچون زنده یاد دکتر تقی ارانی، در چنگال دژخیمان ارتجاع اسیر شدند و افسوس که شمار کثیری از این فرهیختگان، اندیشمندان، نویسندگان و مترجمان برجسته کشور مان جان بر سر آرمان های والای خود، آرمان هایی که مجله ”دنیا“ برای دهه ها در راه تحقق آن کوشیده بود، باختند.
انتشار پنجمین دوره مجله ”دنیا“ در سال 1364، در دوران سخت مهاجرت و دشواری های اختلاف و شکست جنبش و همچنین معضلات جنبش جهانی کمونیستی، آغاز شد و به علت همین درگیری ها نتوانست مدت زیادی دوام بیاورد. ششمین دوره ”دنیا“، در پی برگزاری موفقیت آمیز سومین کنگره حزب توده ایران، در سال 1371، کار خود را آغاز کرد و با همه دشواری ها توانست تلاش های شایسته ای را در زمینه مبارزه با تهاجم گسترده نیروهای راست برای نابودی اندیشه های سوسیالیستی به انجام برساند.
با فرا رسیدن شصت و ششمین سالگرد حزب توده ایران، و به دنبال تصویب کمیته مرکزی، ”دنیا“ فعالیت خود را از سر می گیرد. فعالیت این بار ”دنیا“ با توجه به تحولات در عرصه انتشارات و در دوران رشد بی سابقه فن آوری ارتباطات در شکل جدیدی صورت خواهد گرفت. ”دنیا“ از این پس کار خود را به شکل مجله اینترنتی، با همان اهداف گذشته، یعنی پرداختن به مسایل علمی، نظری, سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تاریخی فرهنگی و ادبی، ادامه خواهد داد. موضوعات مورد توجه مجله ”دنیا“ در ماه های آینده مسایل زیر هستند:
بررسی علمی مسایل و مشکلات کنونی جامعه ایران در عرصه های گوناگون سیاسی، اقتصادی و اجتماعی
بررسی عملکرد سرمایه داری در دوران معاصر، جهانی شدن، فقر، عقب ماندگی و معضلات محیط زیست و مبارزات نیروهای مترقی جهان و تلاش ها برای برپایی جهانی دیگر
نظرات و بررسی های سیاسی، اقتصادی و نظری احزاب برادر
مطالب تحقیقی درباره ضروریات و اشکال مبارزه اجتماعی: مبارزه طبقه کارگر، مبارزه زنان برای رهایی از ستم جنسی و طبقاتی، مبارزه دانشجویان و جوانان و مبارزه خلق های میهن ما
مسایل تحقیقی درباره حوادث و مسایل تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران و جهان
مسایل و تحقیقات نظری، فلسفی درباره مارکسیسم، لنینیسم و دوران ما
”دنیا“ همچون گذشته نیازمند همراهی و پشتیبانی مادی و معنوی و نقد و نظارت هوشمندانه همه اعضاء، هواداران و دوستان حزب است.
امید است که طلوع مجدد ”دنیا“ مصادف باشد با رشد جنبش آزادی خواهانه مردم میهن ما و حرکت جنبش مردمی و ضد استبدادی کشور به سمت طرد رژیم ولایت فقیه و استقرار آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن ما.

هیئت تحریریه ”دنیا“
10 مهرماه 1386

بازگشت